शुक्रवार, ऑगस्ट 29, 2025
India Darpan Live
  • Home
  • मुख्य बातमी
  • महत्त्वाच्या बातम्या
  • संमिश्र वार्ता
  • स्थानिक बातम्या
  • राष्ट्रीय
  • राज्य
  • भविष्य दर्पण
  • मनोरंजन
  • क्राईम डायरी
  • इतर
No Result
View All Result
  • Home
  • मुख्य बातमी
  • महत्त्वाच्या बातम्या
  • संमिश्र वार्ता
  • स्थानिक बातम्या
  • राष्ट्रीय
  • राज्य
  • भविष्य दर्पण
  • मनोरंजन
  • क्राईम डायरी
  • इतर
No Result
View All Result
India Darpan Live
No Result
View All Result
  • Home
  • मुख्य बातमी
  • महत्त्वाच्या बातम्या
  • संमिश्र वार्ता
  • स्थानिक बातम्या
  • राष्ट्रीय
  • राज्य
  • भविष्य दर्पण
  • मनोरंजन
  • क्राईम डायरी
  • इतर

आज आहे गुरुपौर्मणिमा; असे आहे महात्म्य

by Gautam Sancheti
जुलै 23, 2021 | 7:00 am
in इतर
0
gurupaurnima3

गुरुपौर्णिमा महात्म्य

गुरुर ब्रम्हा गुरुर विष्णू
गुरुर्देवो महेश्वरा
गुरु साक्षात परब्रह्म
तस्मै श्री गुरुवे नमः…
अर्थात गुरूंच्या रूपातच ब्रह्मा-विष्णू-महेश यांचे स्वरूप असते. आषाढ शुक्ल पौर्णिमा म्हणजेच गुरुपौर्णिमेचा दिवस महर्षि वेदव्यास पौर्णिमा म्हणून देखील गुरुपौर्णिमेचा दिवस ओळखला जातो. या दिनाचे महत्त्व आपण जाणून घेऊ या…

पंडित दिनेश पंत

गुरुपौर्णिमा आपल्या गुरुंप्रती कृतज्ञता व श्रद्धा भाव अर्पण करण्यासाठी साजरा केली जाते. माता व पिता आपले प्रथम गुरु असतात. त्यामुळेच मातृदेवो भव, पितृ देवो भव, आचार्य देवो भव असा उल्लेख शास्त्रात आढळतो. अर्थात आई वडील व गुरु हे देवा समान असतात. श्री दत्तात्रेयांचे चोवीस गुरु. श्रीदत्तात्रेयांनी आपल्या अवतार कार्यात विविध प्रकारच्या दातृत्व गुणांनी युक्त अशा निसर्गातील २४ घटकांना आपल्या गुरुस्थानी मानले होते, असा उल्लेख शास्त्रात आढळतो. गुरु शिष्य परंपरा तसेच गुरुकुल शिक्षण पद्धती याचे महत्व पुराणकाळात आढळते.

गुरुपूजन
आजच्या दिवशी आपले प्रथम गुरु आई-वडिल यांचे आशीर्वाद घ्यावेत. त्यानंतर आपल्या कार्यक्षेत्रात ज्ञानार्जनासाठी आपण मानलेल्या गुरूंच्या प्रतिमेला पुष्पहार घालून वंदन करावे. त्यांनी आपल्याला दिलेल्या “ज्ञानविद्या” चे स्मरण करावे. गुरूंना प्रत्यक्ष भेटणे शक्य असल्यास त्यांची भेट घेऊन आशीर्वाद घ्यावेत. अथवा फोन करून क्षेम कुशल विचारावे.  आपल्याला कोणत्याही पद्धतीने ज्ञानरूपी मदत करणाऱ्यांप्रती सदैव आदर, कृतज्ञताभाव ठेवावा. यामध्ये गुरुंचे स्थान सर्वोच्च असावे.

gurupaurnima1

शिष्यपरीक्षा व गुरुकृपा कथा
शिष्यांना गुरु आज्ञा पाळावी लागते. याबाबतीत गुरु शिष्यांच्या संयमाची परीक्षा घेतात. त्यानंतरच गुरु कृपा करतात. याबाबत अनेक पौराणिक कथा प्रसिद्ध आहेत. एकदा एका गुरूंनी आपल्या शिष्याच्या संयमाची परीक्षा बघण्यासाठी त्याला काही दिवस आश्रमाबाहेर राहण्यास सांगितले. तो शिष्य जेवढे दिवस बाहेर होता तेवढे दिवस त्या गावातील सर्व लोकांच्या घरातील लोखंडी वस्तू आश्रमात आणण्यास सांगितले. त्या सर्व लोखंडी वस्तू गुरु सोन्याच्या करून देत असत. ही बातमी आश्रमाबाहेर राहिलेल्या त्या शिष्यापर्यंत पोहोचली. शिष्याला खूप राग आला. मी गुरूंची एवढी सेवा करुन देखील मला गुरूंनी काहीच दिले नाही. परंतु सर्व गाव मात्र सोन्याचे केले. याचा जाब विचारण्यासाठी गुरु आज्ञा नसताना देखील तो शिष्य आश्रमात आला. गुरुंना झाल्या प्रकाराबाबत जाब विचारला. तेव्हा गुरूंनी रागातच शेजारी पडलेला एक दगड त्याच्यावर भिरकावला. त्याला आश्रमातून निघून जाण्यास सांगितले. गुरूंनी अंगावर फेकलेला दगड शिष्याने रागारागात गावाबाहेरील नदीत फेकून दिला. गुरूंवर राग धरून कायमचा आश्रम सोडून निघून गेला. काही दिवसांनी त्या गावातील एक व्यक्ती लोखंडी वस्तू घेऊन या शिष्याला शोधत आला. माझी वस्तू सोन्याची करून दे म्हणून आग्रह धरला. शिष्याने त्याला आपल्या गुरुंच्या आश्रमात जाण्यास सांगितले. तेच हे करू शकतात, असे सांगितले. तेव्हा तो व्यक्ती म्हणाला मी आश्रमात गेलो होतो. परंतु गुरूंनी मला सांगितले ज्या दगडाचा स्पर्श करून मी लोखंडाचे सोने करत होतो, तो दगड मी माझ्या प्रिय शिष्याला फेकून मारला आहे. (अर्थात माझी सर्व विद्या त्याला दिली आहे). तू त्यालाच भेट असे सांगितले आहे. त्याक्षणी गुरूंनी आपल्याला बहुमोल दान दिले होते. ते आपण नदीत फेकून दिले. गुरुंनी आपल्या संयमाची परीक्षा पाहिली, याची जाणीव शिष्याला झाली. अर्थात गुरुकृपा होण्यासाठी स्वभावात संयम अवश्य ठेवावा.

संत कबीर गुरुंप्रती कृतज्ञता भाव व्यक्त करताना आपल्या दोह्यात म्हणतात
गुरु बिन ज्ञान न उपजे! गुरु बिन मिले ना मोश!! गुरु बिन लखेन सत्य को! गुरु बिन मिटेना दोष!!
अर्थात गुरु उपदेश झाल्या शिवाय ज्ञान आणि मोक्ष दोन्ही मिळत नाही. गुरु उपदेश झाल्याशिवाय जीवनातील सत्य व आपल्यातील दोष दोन्ही कळत नाहीत.

gurupaurnima2

Follow India Darpan
ताज्या बातम्या आणि चर्चांसाठी आमच्या सोशल मीडियावर जोडा!
WhatsApp Channel
Join Now
Telegram Group
Join Now
YouTube Channel
Subscribe

Previous Post

दयनीय! सैन्याच्या हेलिकॉप्टरने पर्यटकांना राईड; दिवाळखोरीनंतर या देशाचा निर्णय

Next Post

Samsung चा 5G स्मार्टफोन Galaxy A22 आज होणार लाँच; अशी आहेत वैशिष्ट्ये

Gautam Sancheti

संस्थापक व संपादकीय प्रमुख, इंडिया दर्पण लाइव्ह गौतम संचेती हे India Darpan Live या लोकप्रिय डिजिटल न्यूज पोर्टलचे संस्थापक आणि संपादकीय प्रमुख आहेत. सत्य, स्पष्टता आणि जबाबदारी या तत्त्वांवर आधारलेली पत्रकारिता हेच त्यांचे कार्यध्येय आहे. त्यांनी ग्रामीण आणि शहरी भागातील वाचकांसाठी एक विश्वासार्ह माहितीचा स्रोत उभारला आहे.

Related Posts

राशीभविष्य प्रातिनिधीक फोटो
भविष्य दर्पण

या व्यक्तींनी अनावश्यक खर्चावर लगाम घालावा, जाणून घ्या, शनिवार, ३० ऑगस्टचे राशिभविष्य

ऑगस्ट 29, 2025
crime 88
क्राईम डायरी

घरात शिरून चोरट्यांनी सव्वा सात लाख रूपयाचे दागिने चोरून नेले

ऑगस्ट 29, 2025
IMG 20250829 WA0472 1
संमिश्र वार्ता

राष्ट्रीय क्रीडा दिन…राज्यातील या खेळाडूंना दिले २२ कोटीचे रोख बक्षिसं

ऑगस्ट 29, 2025
वर्षा निवासस्थानी विविध देशातील महावाणिज्य दूतांनी घेतले गणेशाचे दर्शन 1 1024x683 1 e1756473423896
मुख्य बातमी

मुख्यमंत्र्यांच्या शासकीय निवासस्थानी विविध देशांच्या ३५ महावाणिज्यदूतांनी घेतले ‘श्रीं’चे दर्शन

ऑगस्ट 29, 2025
manoj jarange
महत्त्वाच्या बातम्या

मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाला पोलिसांनी दिली एक दिवसाची मुदतवाढ…

ऑगस्ट 29, 2025
crime 13
क्राईम डायरी

चांदवड तालुक्यात २२ वर्षीय तरुणाचा हायवा चालवतांना इलेक्ट्रिक तारेचा धक्का लागल्याने मृत्यू

ऑगस्ट 29, 2025
संग्रहित फोटो
संमिश्र वार्ता

मनोज जरांगे पाटील यांना तातडीने अटक करा, ठाकरेंवरही कारवाई करा…गुणरत्न सदावर्तेंची पोलिसांकडे मागणी

ऑगस्ट 29, 2025
IMG 20250829 WA0359 1 scaled e1756465385113
स्थानिक बातम्या

अखेर अंबड एमआयडीसीत या संस्थेने रस्त्यावरील खड्डे बुजवले…वाहनधारकांना दिलासा

ऑगस्ट 29, 2025
Next Post
samsung

Samsung चा 5G स्मार्टफोन Galaxy A22 आज होणार लाँच; अशी आहेत वैशिष्ट्ये

प्रतिक्रिया व्यक्त करा उत्तर रद्द करा.

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत

  • About Us
  • Contact us
  • Privacy Policy

© India Darpan Live. 112, Kharbanda Park, Near Dwarka, Dwarka, Nashik, Maharashtra 422011

No Result
View All Result
  • Home
  • मुख्य बातमी
  • महत्त्वाच्या बातम्या
  • संमिश्र वार्ता
  • स्थानिक बातम्या
  • राष्ट्रीय
  • राज्य
  • भविष्य दर्पण
  • मनोरंजन
  • क्राईम डायरी
  • इतर

© India Darpan Live. 112, Kharbanda Park, Near Dwarka, Dwarka, Nashik, Maharashtra 422011